Jeszcze kilka lat temu produktywność kojarzyła się przede wszystkim z robieniem więcej. Więcej spotkań. Więcej projektów. Więcej obowiązków odhaczonych przed końcem dnia. Dzisiaj coraz częściej zadajemy sobie inne pytanie: czy naprawdę musimy robić więcej, żeby żyć lepiej?

Szwedzi od dawna odpowiadają na nie jednym słowem: lagom.

To filozofia, którą trudno przetłumaczyć dosłownie. Najczęściej mówi się: „w sam raz”, „ani za dużo, ani za mało”. W praktyce lagom oznacza szukanie równowagi, również pomiędzy pracą a życiem prywatnym.

W obecnym świecie nieustannych powiadomień, spotkań online, pełnych kalendarzy i poczucia, że ciągle powinniśmy robić coś więcej, lagom może być dziś wyjątkowo aktualne.

Lagom to szwedzkie podejście oparte na umiarze i równowadze. Nie chodzi jednak o rezygnowanie z ambicji ani o robienie wszystkiego „na pół gwizdka”.

Wręcz przeciwnie. Lagom oznacza świadome wybieranie tego, co naprawdę potrzebne.

W pracy może oznaczać dobrze zaplanowany dzień zamiast kalendarza wypełnionego od rana do wieczora. W domu natomiast czas na odpoczynek bez poczucia winy. W codziennym życiu objawia się jako mniej pośpiechu, a więcej przestrzeni na rzeczy, które rzeczywiście mają dla nas znaczenie.

To sposób myślenia, który mówi: nie maksymalizuj wszystkiego, tylko znajdź właściwe proporcje.

Granica między pracą a życiem prywatnym stała się znacznie mniej wyraźna.

Telefon służbowy często jest jednocześnie telefonem prywatnym. Skrzynkę mailową możemy sprawdzić podczas kolacji. Wiadomość od współpracownika pojawia się wieczorem na ekranie zegarka, a laptop stojący na stole przypomina, że przecież można jeszcze „tylko szybko coś sprawdzić”.

Praca przestała być miejscem, do którego się przychodzi i z którego się wychodzi.

Dlatego dzisiaj równowaga między pracą a życiem prywatnym nie zawsze polega na prostym podziale: osiem godzin pracy, osiem godzin dla siebie.

Znacznie częściej chodzi o umiejętność świadomego zarządzania własną uwagą i energią. Czyli jednym słowem mówiąc: lagom.

Samo pojęcie „work-life balance” może sugerować, że każdego dnia powinniśmy idealnie podzielić czas między pracę, rodzinę, odpoczynek, sport i własne zainteresowania.

W rzeczywistości życie rzadko wygląda tak symetrycznie.

Są tygodnie, kiedy projekt zawodowy wymaga większego zaangażowania. Są dni, kiedy ważniejsze stają się sprawy rodzinne. Czasami potrzebujemy aktywności, innym razem przede wszystkim ciszy i odpoczynku.

Podejście lagom nie wymaga perfekcyjnego balansu każdego dnia. Ważniejsze jest pytanie:

czy w dłuższej perspektywie zachowuję proporcje, które mi służą?

To duża różnica, ponieważ zamiast ciągle próbować kontrolować każdą godzinę, zaczynamy patrzeć na własny czas bardziej elastycznie.

Wiele popularnych metod zarządzania czasem koncentruje się na tym, jak zmieścić więcej zadań w ciągu dnia.

Lagom proponuje inne podejście: najpierw zastanów się, czy wszystkie te zadania rzeczywiście muszą znaleźć się w Twoim kalendarzu.

Lista dwudziestu obowiązków może wyglądać imponująco. Ale często znacznie lepszym dniem jest ten, w którym wykonaliśmy trzy naprawdę ważne rzeczy i nadal mamy energię na rozmowę z bliskimi, spacer albo spokojny wieczór.

Produktywność nie zawsze oznacza maksymalną liczbę wykonanych zadań, tylko wykonanie właściwych zadań we właściwym momencie.

Filozofia lagom nie wymaga rewolucji. Najlepiej sprawdza się właśnie wtedy, kiedy pojawia się w codzienności małymi krokami.

1. Zostawiaj wolne miejsce w kalendarzu
Kalendarz wypełniony spotkaniami od 8:00 do 17:00 może wyglądać jak dobrze zaplanowany dzień, ale w praktyce często oznacza jednak brak czasu na pracę, która rzeczywiście wymaga skupienia.

Spróbuj zostawiać pomiędzy spotkaniami choć kilkanaście minut przerwy. Nie planuj również każdej godziny dnia.

Wolne miejsce nie jest zmarnowanym czasem, a przestrzenią na myślenie, zmianę kontekstu i nieprzewidziane sytuacje.

2. Wybieraj trzy najważniejsze rzeczy
Zamiast rozpoczynać dzień od ogromnej listy zadań, wybierz trzy rzeczy, które naprawdę powinny zostać wykonane. Chodzi o ustalenie priorytetów, bo jeżeli wszystko jest ważne, to w praktyce wcale takie nie jest.

3. Nie traktuj odpoczynku jak nagrody
„Odpocznę, kiedy skończę wszystko”. Problem polega na tym, że prawdopodobnie nigdy nie skończymy wszystkiego.

Zawsze znajdzie się kolejny e-mail, zadanie, telefon albo pomysł wymagający naszej uwagi. Lagom przypomina, że odpoczynek jest częścią dobrego funkcjonowania, a nie nagrodą za produktywność.

Czas na kawę, spacer czy chwilę bez ekranu może być tak samo potrzebny jak kolejne zadanie w kalendarzu.

4. Naucz się kończyć dzień pracy
Jednym z największych wyzwań współczesnego modelu pracy jest brak wyraźnego momentu jej zakończenia.

Szczególnie podczas pracy zdalnej można mieć wrażenie, że zawsze jesteśmy trochę „w pracy”.

Dlatego warto stworzyć własny rytuał kończący dzień. Może to być zamknięcie laptopa o określonej godzinie, zapisanie trzech najważniejszych zadań na jutro albo krótki spacer po zakończeniu pracy. To prosty sygnał dla głowy: „na dzisiaj wystarczy”.

5. Zostaw przestrzeń na nicnierobienie

Brzmi nieproduktywnie? I bardzo dobrze.

Nie każda chwila musi prowadzić do konkretnego rezultatu. Spacer bez podcastu. Kawa bez telefonu. Podróż bez odpowiadania na wiadomości. To właśnie w takich momentach często odzyskujemy perspektywę.

Lagom bywa błędnie interpretowane jako zachęta do przeciętności.

Tymczasem można być ambitnym i jednocześnie żyć w zgodzie z zasadą „w sam raz”. Różnica polega na sposobie dochodzenia do celu. Ambicja nie musi oznaczać ciągłego życia na najwyższych obrotach. Może oznaczać konsekwencję, regularną pracę, dobre decyzje, świadomość swoich możliwości i umiejętność zwolnienia wtedy, kiedy jest to potrzebne.

Bo długoterminowo najważniejsze nie jest tempo, które potrafimy utrzymać przez tydzień. Ważniejsze jest tempo, które możemy utrzymywać przez lata.

Jest coś bardzo skandynawskiego w myśleniu, że najlepsze rozwiązania nie muszą krzyczeć, żeby być dobre. Powinny po prostu ułatwiać życie.

Ta idea od lat obecna jest również w filozofii Volvo: człowiek pozostaje w centrum, a technologia ma przede wszystkim wspierać go w codzienności.

Zarządzanie czasem można potraktować podobnie. Nie chodzi o to, żeby każdą minutę zoptymalizować. Chodzi o to, żeby mieć poczucie, że to my decydujemy, dokąd zmierzamy. Czasami oznacza to szybsze tempo. Czasami spokojniejszą drogę. A czasami świadome zatrzymanie.

Nie trzeba zmieniać całego życia. Można zacząć od jednego pytania. Pod koniec dnia zastanów się:

Czy dzisiaj czegoś było za dużo?

Spotkań? Telefonu? Pośpiechu? Obowiązków?

A potem zapytaj: czego było za mało?

Spokoju? Ruchu? Rozmowy? Czasu dla siebie? Snu? Właśnie pomiędzy tymi dwoma pytaniami znajduje się przestrzeń, którą Szwedzi nazwaliby lagom.

Być może największą wartością filozofii lagom jest to, że nie obiecuje idealnego życia.

Nie mówi, że zawsze będziemy spokojni, wypoczęci i doskonale zorganizowani. Przypomina tylko, że nie wszystko musi być maksymalne. Nie musimy pracować najwięcej. Nie musimy wykorzystywać każdej minuty i ciągle przyspieszać.

Czasami naprawdę wystarczy w sam raz. I być może właśnie w świecie, który nieustannie zachęca nas do „więcej”, jest to jedna z najbardziej potrzebnych lekcji, jakie możemy zaczerpnąć ze Szwecji.